Trung nhật hàn tiếng nào khó hơn? Câu trả lời nhanh cho người Việt
Trung nhật hàn tiếng nào khó hơn là câu hỏi mà đội ngũ giáo viên của bên mình gặp gần như mỗi tuần. Người mới bắt đầu thường muốn có một đáp án gọn gàng để ra quyết định. Tuy nhiên, sau nhiều năm đứng lớp, chúng tôi thấy không có ngôn ngữ nào dễ tuyệt đối. Chỉ có ngôn ngữ nào hợp với mục tiêu và thời gian của bạn hơn mà thôi.
Nếu phải tóm tắt theo kinh nghiệm chung, tiếng Trung thường bị đánh giá khó nhất ở phần chữ viết và thanh điệu. Tiếng Nhật nặng ở ngữ pháp và hệ thống kính ngữ. Còn tiếng Hàn thường là ngôn ngữ dễ bắt đầu nhất nhờ bảng chữ cái Hangul khá logic. Dễ bắt đầu không có nghĩa là dễ thành thạo, và đây là điều chúng tôi phải nhắc đi nhắc lại với học viên.
Khó hay dễ còn phụ thuộc vào việc bạn học để làm gì. Giao tiếp cơ bản, đọc hiểu tài liệu hay luyện để lấy chứng chỉ sẽ cho ra những bảng xếp hạng khác nhau. Dưới đây, chúng tôi sẽ đi qua từng khía cạnh để bạn tự cân nhắc.
Độ khó được đo bằng gì khi so sánh ba ngôn ngữ?
Khi nói một ngôn ngữ khó hay dễ, người trong nghề thường đo bằng số giờ cần thiết để đạt trình độ giao tiếp cơ bản. Cùng một người học chăm chỉ, ngôn ngữ nào cần ít giờ hơn thì được xem là dễ hơn. Cách đo này nghe đơn giản nhưng khá sát với thực tế lớp học.
Đội ngũ thường chia thành bốn tiêu chí: hệ thống chữ viết, phát âm, ngữ pháp và mức độ khác biệt so với tiếng Việt. Riêng tiếng Trung và tiếng Nhật còn có thêm một lớp từ vựng gốc Hán. Người Việt đôi khi đoán được nghĩa của từ, nhưng đoán sai cách đọc thì không ít. Chính điều này khiến nhiều học viên tự tin quá sớm, rồi vấp ở giai đoạn sau.
Chữ viết: Hán tự, Kanji và Hangul khác nhau ở đâu?
Tiếng Trung giản thể cần nhớ vài nghìn chữ Hán mới đọc được báo ở mức cơ bản. Chữ Hán có nhiều nét và ít quy luật ghép âm, nên bạn khó đoán cách đọc chỉ bằng cách nhìn mặt chữ. Đây thường là phần tốn thời gian nhất của tiếng Trung, và cũng là chỗ học viên hay nản trong vài tháng đầu.
Tiếng Nhật khó theo một kiểu khác. Bạn phải học ba hệ chữ cùng lúc. Hiragana và Katakana là hai bảng âm tiết, thường học vài tuần là thuộc được. Kanji mới là phần nặng, vì mỗi chữ có nhiều cách đọc tùy ngữ cảnh. Một học viên của chúng tôi từng nhận xét rất đúng: “Hiragana học như học bảng chữ cái, còn Kanji thì như học cả một hệ thống mới.”
Tiếng Hàn dùng Hangul, một bảng chữ cái ghép thành các khối âm tiết. Nhiều học viên đọc được Hangul chỉ trong vài ngày đến vài tuần. Đây là lý do tiếng Hàn tạo cảm giác dễ bắt đầu, và cảm giác tiến bộ sớm ấy giúp giữ động lực rất hiệu quả.
Phát âm và thanh điệu: rào cản nào lớn hơn?
Tiếng Trung có bốn thanh điệu chính. Cùng một âm “ma” đọc với thanh khác nhau sẽ cho ra nghĩa khác hẳn. Người Việt có sáu thanh nên tai đã quen nghe thanh điệu, và lợi thế này thể hiện rõ ở giai đoạn đầu. Tuy vậy, phân biệt thanh chuẩn trong câu nói dài vẫn cần luyện đều đặn.
Tiếng Nhật có âm tiết đều và ít biến âm, nên phát âm tương đối dễ với người Việt. Điểm cần chú ý là nhịp và trọng âm. Người Nhật nói khá đều, và khi nghe ở tốc độ bình thường, người học thường bị lạc vì không tách được từng cụm.
Tiếng Hàn có các cặp phụ âm căng và không căng, nghe rất gần nhau. Đây là chỗ nhiều học viên nghe mãi vẫn chưa phân biệt được. Chúng tôi thường hướng dẫn học viên tự ghi âm rồi so với giọng mẫu, cách này cho kết quả khá rõ sau vài tuần kiên trì.
Ngữ pháp: cấu trúc câu và cách chia động từ
Tiếng Nhật và tiếng Hàn đều theo trật tự chủ ngữ, tân ngữ, động từ. Điều này khác với tiếng Việt và tiếng Trung, nên lúc đầu nghe khá lạ. Khi đã quen, bạn sẽ thấy cấu trúc này khá có quy luật.
Tiếng Nhật khó ở trợ từ và các thể lịch sự. Cùng một ý, khi nói với sếp, bạn bè hay khách hàng, cách diễn đạt sẽ thay đổi hoàn toàn. Phần này cần luyện lâu dài, vì đọc vài cuốn sách thì chưa đủ để nắm chắc sắc thái. Chúng tôi khuyên học viên nghe lại hội thoại thật để quen dần.
Tiếng Trung đơn giản ở chỗ động từ không chia theo ngôi hay thì. Bù lại, trật tự từ và lượng từ rất hay khiến người học nhầm, đặc biệt khi viết đoạn văn dài hơn vài câu.
Thời gian học thực tế cho người Việt
Các trung tâm thường dùng những mốc như JLPT N5, HSK 3 hay TOPIK I để đánh giá trình độ cơ bản. Mỗi ngôn ngữ có thời gian đạt mốc khác nhau, và con số này phụ thuộc nhiều vào thời lượng học mỗi ngày cũng như phương pháp.
- Tiếng Hàn lên TOPIK I thường nhanh nhất, khoảng vài tháng nếu duy trì học đều.
- Tiếng Trung đạt HSK 3 thường cần nhiều thời gian hơn vì phải ghi nhớ chữ Hán.
- Tiếng Nhật đạt N5 nhanh hơn tiếng Trung, nhưng từ N3 trở lên cần đầu tư lâu hơn đáng kể.
Đây chỉ là con số tham khảo, không phải lời hứa. Quan trọng hơn là bạn có giữ được nhịp học đều hay không.
Ưu và nhược điểm khi chọn từng ngôn ngữ
Tiếng Trung có lợi thế là thanh điệu quen tai và thị trường thương mại rất lớn. Nhược điểm là lượng chữ Hán khá nặng, nên cần kiên nhẫn trong vài tháng đầu. Với người đã có nền tiếng Anh, việc học thêm từ vựng gốc Hán đôi khi đỡ vất vả hơn tưởng tượng, vì một số từ có thể đoán được nghĩa.
Tiếng Nhật có nhiều tài liệu và thị trường lao động khá ổn định. Ngược lại, kính ngữ cùng ba hệ chữ khiến không ít người nản giữa chừng. Đội ngũ từng gặp một học viên bỏ dở ở giai đoạn N4 chỉ vì chưa quen cách nói lịch sự. Khi quay lại, bạn ấy mới nhận ra đó chính là lỗ hổng cần lấp trước khi đi tiếp.
Tiếng Hàn học nhanh ở giai đoạn đầu và có nhiều nội dung giải trí để duy trì hứng thú. Tuy nhiên, ngữ pháp biến đổi khá nhiều theo đuôi câu, và đến một lúc bạn phải học rất kỹ để không bị hổng nền.
Chọn ngôn ngữ theo mục tiêu nghề nghiệp và sở thích
Nếu bạn làm việc với đối tác Trung Quốc hoặc kinh doanh nội địa bên đó, tiếng Trung thường là lựa chọn hợp lý nhất. Thị trường này rất lớn, và nhiều công việc chỉ cần giao tiếp được là đã đủ điều kiện ban đầu.
Nếu bạn định làm trong doanh nghiệp Nhật hoặc có kế hoạch du học Nhật Bản, tiếng Nhật sẽ đi cùng kế hoạch đó từ đầu đến cuối. Đừng học chỉ vì nghĩ nó dễ hơn, mà hãy học vì nó đúng với con đường bạn đang đi. Để hiểu rõ lộ trình, bạn có thể tham khảo các bài trong mục tiếng Nhật, Hàn, Trung trên site.
Còn nếu bạn thích văn hoá, phim ảnh, hoặc muốn du học Hàn Quốc, tiếng Hàn sẽ giúp giữ hứng thú lâu hơn. Đội ngũ thấy nhiều học viên bắt đầu vì sở thích và đi khá xa nhờ vậy, miễn là biết cách duy trì nhịp học.
Lộ trình học và những lưu ý khi bắt đầu
Bạn nên học theo lộ trình có mốc rõ ràng và đừng quên luyện nghe nói mỗi ngày. Nếu đang đi làm, bạn có thể dành khoảng 30 đến 60 phút mỗi ngày và đặt mục tiêu theo tháng. Cách này dễ duy trì hơn nhiều so với việc học dồn vào cuối tuần rồi nghỉ cả tuần.
Nếu cần lớp có giáo viên hướng dẫn và lộ trình bài bản, hãy thử một buổi học trước khi quyết định. Quan sát cách giáo viên sửa lỗi phát âm sẽ cho bạn biết nhiều điều hơn bất kỳ lời quảng cáo nào. Nếu bạn cần học tiếng Anh song song hoặc chuẩn bị chứng chỉ quốc tế, có thể xem thêm luyện thi tiếng Anh để có thêm góc nhìn.
Về mục tiêu làm việc hay định cư ở nước ngoài, hãy đối chiếu ngôn ngữ đang học với yêu cầu của chương trình visa bạn quan tâm. Ví dụ, một số diện visa tại Úc yêu cầu năng lực tiếng Anh, còn ngôn ngữ thứ hai chỉ là lợi thế cộng thêm. Bạn có thể đọc thông tin về visa 189 để hình dung rõ hơn trước khi chọn hướng đi.
Sai lầm thường gặp khi chọn ngôn ngữ
Sai lầm đầu tiên là chọn theo cảm tính, chỉ vì ngôn ngữ nào đang được nhắc đến nhiều. Trước khi chọn, hãy tự hỏi mình cần ngôn ngữ đó để làm gì. Câu trả lời sẽ giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian và tiền bạc.
Sai lầm thứ hai là học nhiều ngôn ngữ cùng lúc khi nền tảng chưa vững. Việc này thường khiến người học rối và bỏ dở cả hai. Chúng tôi khuyên nên chắc một ngôn ngữ đến trình độ sơ cấp rồi mới cân nhắc thêm ngôn ngữ thứ hai.
Sai lầm cuối là chỉ học từ vựng và ngữ pháp mà bỏ qua nghe nói. Đến lúc cần giao tiếp thật, nhiều người mới nhận ra mình đọc được rất nhiều nhưng không dám mở miệng. Đây là điều đội ngũ gặp khá thường xuyên trong các buổi tư vấn đầu tiên.
Câu hỏi thường gặp
Tiếng Trung có thực sự khó hơn tiếng Nhật không?
Ở giai đoạn đầu, nhiều người thấy tiếng Trung khó hơn vì phải nhớ chữ Hán. Nhưng lên trình độ trung cấp, tiếng Nhật thường đòi hỏi nhiều công sức hơn về ngữ pháp và kính ngữ. Vì vậy không có đáp án tuyệt đối, mà phụ thuộc vào giai đoạn bạn đang đứng.
Người chưa biết gì có nên học tiếng Hàn trước vì dễ hơn không?
Có thể, nếu bạn cần một ngôn ngữ để bắt đầu nhanh và giữ hứng thú. Hangul học rất nhanh, giúp bạn có cảm giác tiến bộ sớm. Tuy nhiên, hãy chắc rằng nó phù hợp với mục tiêu của bạn trước khi bắt đầu.
Học bao lâu thì đạt trình độ giao tiếp cơ bản?
Thời gian phụ thuộc vào số giờ học mỗi tuần và phương pháp. Với người học đều đặn, giao tiếp cơ bản thường đạt sau vài tháng đến khoảng một năm. Hãy xem đó là mốc tham khảo, không phải cam kết.
Có nên học tiếng Nhật nếu định làm việc tại Việt Nam?
Điều này tùy vào ngành nghề. Nhiều doanh nghiệp Nhật đặt tại Việt Nam cần nhân sự biết tiếng Nhật, nên đây vẫn là lợi thế đáng kể. Bạn nên xem tin tuyển dụng trong ngành mình quan tâm để nắm nhu cầu thực tế.
Tự học có đủ để đạt chứng chỉ HSK, JLPT hay TOPIK không?
Tự học hoàn toàn có thể đạt các chứng chỉ ở trình độ cơ bản, nếu bạn có kỷ luật và tài liệu phù hợp. Ở trình độ cao hơn, có giáo viên sửa lỗi và đánh giá giúp bạn đi nhanh hơn, đồng thời tránh được những lỗi lặp lại. Đó cũng là điều đội ngũ thấy rõ qua nhiều năm hướng dẫn học viên.