Ngữ Pháp Tiếng Anh Có Bao Nhiêu Thì? 12 Thì Và Cách Nhớ Nhanh

Mở đầu

Ngữ pháp tiếng Anh có bao nhiêu thì? Đáp án là 12 thì chia theo 3 mốc thời gian. Cùng giáo viên IELTS 9 năm tìm cách nhớ nhanh, dễ áp dụng ngay.

Suốt 9 năm đứng lớp IELTS, mình gần như lúc nào cũng nghe một câu hỏi ngay buổi học đầu tiên: ngữ pháp tiếng Anh có bao nhiêu thì? Đáp án là 12 thì. Con số này nghe nhiều thật, nhưng thật ra chúng được sắp xếp theo một logic khá gọn. Khi nắm được logic đó, bạn sẽ thấy phần ngữ pháp bớt đáng sợ hơn hẳn so với lúc mới nhìn vào danh sách.

Tiếng Anh có 12 thì, chia theo 3 mốc thời gian

Nói đơn giản, thì là cách tiếng Anh cho người nghe biết một hành động xảy ra lúc nào và đang ở trạng thái ra sao. Có ba mốc thời gian chính: hiện tại, quá khứ và tương lai. Mỗi mốc lại có bốn dạng là đơn, tiếp diễn, hoàn thành và hoàn thành tiếp diễn. Nhân ba với bốn, bạn được đúng 12 thì.

Vì vậy khi thấy danh sách dài, đừng vội hoang mang. Hãy học ba mốc thời gian trước, nắm thật chắc rồi mới đi vào từng thì cụ thể. Cách này giúp bạn biết mình đang đứng ở đâu trên bản đồ ngữ pháp, thay vì học một mớ công thức rời rạc chẳng liên quan gì nhau.

Vì sao người Việt hay lúng túng với các thì?

Tiếng Việt không chia động từ theo thì. Chữ “đi” vẫn là “đi”, dù là hôm qua hay ngày mai. Khi nói tiếng Anh, người học rất dễ quên thêm -s hay -ed, vì trong đầu chưa hình thành thói quen ấy. Đây là lỗi mình gặp nhiều nhất ở các buổi học đầu, và cũng là lỗi dễ sửa nếu luyện đều mỗi ngày.

Một nhầm lẫn khác nằm giữa hiện tại hoàn thành và quá khứ đơn. Cả hai đều nói về việc đã xảy ra. Quá khứ đơn gắn với một thời điểm cụ thể đã qua. Hiện tại hoàn thành thì nhấn vào kết quả hoặc trải nghiệm kéo dài đến tận bây giờ. Mình hay ví von thế này: quá khứ đơn giống tấm ảnh chụp một khoảnh khắc, còn hiện tại hoàn thành giống cuốn sổ ghi lại mọi thứ đã có cho tới nay.

Cuối cùng là việc học thuộc công thức mà không biết khi nào nên dùng. Bạn có thể thuộc cả bảng, nhưng khi nói thật thì vẫn khựng lại. Ngữ cảnh mới là thứ giúp kiến thức ở lại lâu trong đầu.

Bảng tóm tắt công thức và dấu hiệu nhận biết

Bạn có thể tham khảo bảng dưới đây để nắm công thức khẳng định và dấu hiệu nhận biết của từng thì. Nên in ra và dán cạnh bàn học, mỗi ngày nhìn vài phút là sẽ quen mắt dần.

Thì Công thức khẳng định Dấu hiệu nhận biết
Hiện tại đơn S + V(s/es) every day, usually, always
Hiện tại tiếp diễn S + am/is/are + V-ing now, at the moment
Hiện tại hoàn thành S + have/has + V3 already, yet, since, for
Hiện tại hoàn thành tiếp diễn S + have/has been + V-ing for, since, how long
Quá khứ đơn S + V2/ed yesterday, last week, in 2019
Quá khứ tiếp diễn S + was/were + V-ing while, at 8 p.m. yesterday
Quá khứ hoàn thành S + had + V3 before, after, by the time
Quá khứ hoàn thành tiếp diễn S + had been + V-ing for, until then
Tương lai đơn S + will + V tomorrow, next year, I think
Tương lai tiếp diễn S + will be + V-ing at this time tomorrow
Tương lai hoàn thành S + will have + V3 by the time, by next month
Tương lai hoàn thành tiếp diễn S + will have been + V-ing for + khoảng thời gian, by then

Cách nhớ 12 thì bằng tình huống đời thường

Mình không khuyên bạn học thuộc lòng từng dòng. Tốt hơn là gắn mỗi thì với một tình huống bạn đã từng trải qua. Hiện tại đơn dùng cho thói quen: I drink coffee every morning. Mỗi sáng bạn uống cà phê, đó là việc lặp đi lặp lại, và câu này gợi đúng nghĩa ấy.

Quá khứ tiếp diễn giống một hành động đang diễn ra thì bị cắt ngang: I was cooking when the phone rang. Bạn đang nấu ăn thì chuông điện thoại reo. Hình ảnh cụ thể như vậy giúp nhớ cả cấu trúc lẫn ý nghĩa, dễ hơn nhiều so với đọc công thức khô khan. Có học viên của mình sau một buổi đã nhớ được thì này chỉ nhờ hình dung nồi cơm đang sôi trên bếp.

Tương lai hoàn thành là việc sẽ xong trước một mốc thời gian nào đó: By next month, I will have finished this course. Hãy tưởng tượng một hạn chót cụ thể, bạn sẽ nhớ thì này gần như ngay lập tức.

Ba thì dùng nhiều nhất trong giao tiếp

Trong hội thoại hằng ngày, hiện tại đơn, hiện tại tiếp diễn và quá khứ đơn chiếm phần lớn. Bạn kể về công việc, hỏi thăm sức khỏe, nói về chuyến đi hôm qua. Ba thì này đã đủ để xoay xở trong đa số tình huống thường gặp.

Vì thế đừng vội nhảy sang các thì phức tạp. Luyện thật chắc ba thì này trước. Khi đã nói được tự nhiên, các thì còn lại sẽ dễ tiếp thu hơn nhiều, vì bạn đã có nền để đối chiếu và so sánh.

Lỗi thường gặp khi chia thì và cách khắc phục

Lỗi đầu tiên là quên trợ động từ trong câu phủ định và câu hỏi. Người học hay viết “He go to school” hoặc “Did you went?”. Cách sửa là luyện đặt câu hỏi và câu phủ định ngay từ đầu, đọc to để tai quen dần với nhịp câu.

Lỗi thứ hai là dùng sai dấu hiệu thời gian, ví dụ “I have seen him yesterday”. Yesterday là mốc đã qua, nên phải dùng quá khứ đơn: I saw him yesterday. Hãy ghi nhớ: mốc thời gian cụ thể đã qua thì đi với quá khứ đơn.

Để sửa lâu dài, bạn có thể viết nhật ký ngắn mỗi ngày, khoảng năm câu. Viết xong đọc lại và tự tìm chỗ chia thì chưa đúng. Nếu muốn có người chấm, hãy gửi đoạn viết cho giáo viên hoặc người bạn giỏi tiếng Anh xem giúp. Góp ý từ người khác thường chỉ ra những lỗi lặp lại mà bản thân không để ý tới.

Lộ trình học 12 thì trong khoảng 8 đến 12 tuần

Tuần 1 đến 3, tập trung vào ba thì nền tảng: hiện tại đơn, hiện tại tiếp diễn và quá khứ đơn. Đây là phần móng, nên hãy dành đủ thời gian để dùng được chúng trong những câu nói đơn giản mỗi ngày.

Tuần 4 đến 8, học các thì tiếp diễn và hoàn thành. Giai đoạn này dễ nhầm nhất, nên hãy so sánh các thì với nhau thay vì học riêng lẻ. Đặt hiện tại hoàn thành cạnh quá khứ đơn và tự hỏi mốc thời gian nằm ở đâu.

Tuần 9 đến 12, học thì hoàn thành tiếp diễn và luyện tổng hợp. Thời gian thực tế còn phụ thuộc nền tảng và số giờ học mỗi tuần. Có bạn cần lâu hơn, điều đó hoàn toàn bình thường, miễn là bạn kiên trì.

Gợi ý luyện tập để ghi nhớ lâu

Mỗi ngày, hãy đặt ba câu về chính mình cho thì đang học. Khi viết về bản thân, bạn nhớ lâu hơn nhiều so với câu ví dụ trong sách. Đọc to những đoạn văn ngắn cũng giúp quen cấu trúc, vì miệng và tai cùng ghi nhớ một lúc.

Cuối mỗi tuần, làm một bài tập ngắn để kiểm tra lại. Sai ở thì nào thì quay lại ôn đúng thì đó trước khi học tiếp. Đừng ngại quay lại, đó mới là cách học bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Tiếng Anh có bao nhiêu thì là đủ để giao tiếp?

Bạn không cần thuộc hết 12 thì mới nói được. Nắm chắc khoảng sáu đến tám thì thường dùng là đủ để trò chuyện hằng ngày. Phần còn lại bạn có thể học dần khi cần diễn đạt chính xác hơn.

Nên học thì nào trước?

Bắt đầu từ hiện tại đơn, vì đây là thì xuất hiện nhiều và dễ dùng nhất, sau đó là hiện tại tiếp diễn và quá khứ đơn.

Làm sao biết mình dùng đúng thì trong bài viết?

Hãy kiểm tra mốc thời gian trong câu. Có mốc cụ thể đã qua thì dùng quá khứ. Nói về trải nghiệm kéo dài đến nay thì cân nhắc hiện tại hoàn thành.

Học thì ở đâu để có lộ trình rõ ràng?

Bạn có thể tự học qua sách có cấu trúc, hoặc tham gia lớp có giáo viên sửa lỗi kịp thời. Dù chọn cách nào, hãy bám theo một lộ trình rõ ràng để việc học không bị rời rạc. Nếu cần thêm tài liệu chia theo chủ đề, bạn có thể xem lộ trình tiếng Anh và luyện thi tiếng Anh.

Nếu hôm nay chỉ làm một việc, hãy viết năm câu về chính mình, mỗi câu dùng một thì trong ba thì cơ bản. Làm đều đặn một tuần, bạn sẽ thấy 12 thì không còn đáng sợ như lúc đầu. Muốn tìm hiểu thêm về MONA Cloud, bạn có thể truy cập website chính thức của họ.

Thông tin trong bài có thể thay đổi theo quy định mới. Hãy đối chiếu với nguồn chính thức trước khi ra quyết định. Thấy chỗ chưa đúng? Gửi cho chúng tôi qua [email protected].